Остеопорозата е болест на коските која го зголемува ризикот од фрактури.Таа се карактеризира со намалување на коскената маса, кое води до намалување на цврстината на коските и појавата на скршеници, најчесто во областа на колковите и зглобовите.

Бројот на заболени од остеопороза постојано се зголемува во светски рамки, па затоа превенцијата е особено важна. Жените многу почесто страдаат од остеопороза отколку мажите. Фрактурите од остеопороза се скоро двапати почести кај жените. Најзасегнати се жените кои се во менопауза или кои ја поминале оваа фаза од животот.

Секоја петта жена и секој осми маж по 50-тата година заболува од остеопороза, која се повеќе зема замавна тивка епидемија.

Оваа болеста не покажува видливи симптоми

Остеопорозата најчесто се открива дури откако луѓето ќе настрадаат од скршеница. Дел од лекарите велат дека граѓаните треба да делуваат уште во најраната возраст, за да се заштитат од подоцнежните последици. Најчесто на преглед пациентите доаѓаат кога веќе чувствуваат одредени проблеми – спонтани искршеници на пршлените, изразен губиток на минералната густина на скелетот, значи во напредната фаза на болеста.

Здравите животни навики во однос на исхраната, редовно движење, вежбање итн. се важни не само за возрасната група пациенти туку треба да се влијае и децата уште од предучилишните установи да формираат здрави навики и да ја создадат резервата на коскеното ткиво со цел на тој начин да го одложиме појавувањето на остеопорозата – објаснуваат дел од лекарите.

Постојат три фактори што се многу важни за зачувување на здравјето на коските:

  • редовно внесување на калциум
  • внесување на витамин Д и
  • редовна физичка активност.

Внесување на калциум 

Уште од мали учиме дека калциумот е неопходен за одржување на здравјето на коските. Околу 99% од овој значаен минерал во нашето тело се складира во коските и забите.

Се препорачува калциумот да се прима во следните дневни дози:

Деца (1-3 години) – 500mg
Деца (4-8 години) – 800mg
Деца (9-18 години) – 1300mg
Возрасни (19-50 години) – 1000mg
Возрасни (51 година и нагоре) – 1200mg
Само за ориентација, во една чаша млеко има приближно 300mg калциум, во една чаша изварка – 130mg, во 85g бадеми – 210mg, во 60g сардини со коски – 210mg калциум.

Но, ретки се луѓето кои успеваат да го внесат препорачаното количество калциум преку исхраната. Затоа се препорачува дополнително внесување со помош на суплементи.

Внесување на витамин Д

Внесувањето на доволно количество витамин Д е исто толку важно во превенцијата од остеопороза колку и внесувањето на доволно калциум. Витаминот Д ја помага апсорпцијата на калциум од телото. Недостигот на витамин Д може да предизвика слабеење на коските и зголемување на ризикот од скршеници.

Се препорачува да се внесува 600 IU витамин Д дневно. Лицата кои се на возраст над 70 години препорачливо е да внесуваат 800 IU.

Витаминот Д доаѓа од исхраната и од кожата. Кај луѓето кои почесто се изложени на сонце се создава повеќе витамин Д. Тој најмногу е застапен во месото од риба, рибиното масло и жолчката од јајцето. Постојат и продукти кои се збогатени во витамин Д, како корнфлексите, кравјото млеко, сирењето и маргаринот. Но, многу малку луѓе ги консумираат овие производи секојдневно, па затоа се препорачува витаминот Д да се внесува и преку суплементи.

Редовна физичка активност

Вежбањето го подобрува здравјето на многу различни начини и има клучна улога во заштитата од остеопороза. Физичката активност ја подобрува флексибилноста и стабилноста и со тоа ја намалува веројатноста од паѓање кое може да предизвика скршеници.

Се препорачува возрасните лица да вежбаат по 30 минути, барем 3 пати неделно. Најдобри вежби за подобрување на здравјето на коските се вежбите во кои нозете и рацете ја понесуваат целата тежина на телото и вежбите на фитнес справи со отпор.

Препорачливо е да се практикува: пешачење, трчање, качување по скали, скокање во место, скокање на јаже, аеробик, аеробик во вода и јога. Особено се корисни вежбите на фитнес справи со отпор.

Пливањето, возењето велосипед и вежбањето на елиптични статични велосипеди се одлични кардио вежби, но не се толку полезни за коските како погореспоменатите вежби.

Внимание

Луѓето кај кои е дијагностицирана остеопороза и луѓето кои имаат над 40 години и страдаат од висок крвен притисок, дијабетес или болест на срцето, треба да се консултираат со специјалист пред да започнат со вежбање. Тој треба да им препорача соодветни вежби, а во некои случаи потребен е и надзор од стручно лице.

Дополнителни совети

Физичката активност и исхраната се основа во превентивата од остеопороза. За дополнително да го намалите ризикот од остеопороза не треба да ги следните следните совети:

Откажете се од пушењето. Откажувањето на цигарите треба да биде приоритет за секој што сака да ужива во долг живот и да ги избегне посетите на болница. Меѓу другото, пушењето е поврзано и со зголемен ризик од појава на остеопороза.

Намалете ја консумацијата на кофеин и алкохол. Луѓето кои страдаат од остеопороза треба да ја редуцираат консумацијата на кофеин и алкохол. За да се заштитите од остеопороза, пијте алкохол и кафе само во умерени количини. Жените не треба да консумираат повеќе од една чашка алкохол дневно и никогаш не повеќе од 5 кафиња дневно. Сè што е над овие граници ве изложува на висок ризик од појава на остеопороза.

Избегнувајте ги газираните пијалоци. Постојат докази дека кола соковите ја намалуваат коскената маса, па затоа се препорачува да се елиминираат од исхраната.